نصب نماد ايزيرتو
رونمايي از يادمان ايزرتو در ميدان اسكندري بوكان
كار طراحي، تهيه و نصب يادمان يا نماد ايزرتو از يك سال پيش آغاز شد و با تلاشهاي شبانه روزي يكي از هنرمندان بوكاني و شهرداري بوكان اين كار به پايان رسيد و نماد رونمايي شد تا چشم هر بينندهاي را به سوي خود خيره كند.
كار طراحي و ساخت و نصب اين اثر زيبا به عهده هيمن قهرماني بوده است. هيمن قهرماني متولد 1358،داراي مدرك كارشناسي طراحي از دانشكده هنرهاي زيبا ميباشد و 18 سال است كه در زمينه نقاشي و طراحي به فعاليت مشغول است و هم اكنون عضو انجمن يادگارهاي تاريخي ايزيرتو و انجمن هنرهاي تجسمي بوكان ميباشد.
اين هنرمند پس ازمشورت كردن با اعضاي انجمن ايزيرتو اين طرح را به شهرداري پيشنهاد و با همكاري¬هاي شهردار مهندس مينايي شروع به اجراء نمودند.
به گفته هيمن قهرماني مونومنت از نگاه سمبوليك شامل عناصري نمادين، آئيني و تاريخي است كه در ميادين، پارك¬ها و فضاهاي سبز قرار ميگيرد و به عنوان هويت و شناسنامه تاريخي ، به صورت تصويري و تجسمي در معرض ديد عموم قرار ميگيرد. اين نمادها شامل حجم¬ها، تصاوير و ساختارهايي مي¬شود كه با ديدي زيبايي¬شناسانه طراحي و اجراء ميشود. اين ايده هم با توجه به اين نياز شكل گرفت و به عنوان اولين نماد هويتي در بوكان ميتواند راه را براي اجراهاي ديگر باز نمايد.
ايزيرتو كجاست؟
ايزيرتو پايتخت مانناها بوده است كه بر اساس كاوشهاي باستانشناسي مشخص شده كه اين پايتخت در محل فعلي روستاي قلايچي بوده است. تمدن مانايي ها يك پادشاهي عظيم در دوران پيش از تاريخ بوده كه بيش تر حوزه شمال غرب ايران را فرا مي گرفته است. در اولين فصل كاوش هاي باستان شناسي سال 64 در تپه قلايچي كتيبه اي سنگي به خط آرامي كهن در 13 سطر سر از خاك بيرون آورد و پس از آن كه »آندره لومر« فرانسوي اين كتيبه را ترجمه كرد، نام »ايزيرتو« در آن به چشم خورد و باستان شناسان را وادار كرد تا در فصول مختلف كاوش، پايتخت امپراتوري ناشناخته ماناها در هزاره اول قبل از ميلاد را از دل خاك بيرون آورند. تا كنون در اثر حفاريهاي مختلف معماري ساختمان ها، ديوارهاي محيطي به ويژه بخش باقي مانده حصار دوره قديم در مركز تپه آشكار شد و اشياي مكشوفه مهره هاي تزييني و آجرهاي منقوش لعابدار در اندازه هاي بزرگ و متفاوت ،آجرهاي منقوش لعابداري با نقوش و طرح هاي اساطيري، انساني، حيواني، گياهي و هندسي كه برخي از اين آجرها و اشياي كشف شده از اين منطقه در موزه اروميه نگهداري مي شود، بقايايي از يك معبد چليپايي شكل، قربانگاه، اتاق هاي جانبي، حياط هاي تراس بندي شده، حياط هاي سنگ فرش، سطوح سكوهاي آجري و ديوارهاي حايل بين بخش مذهبي و غيرمذهبي را شامل ميشود.
مانايي ها دولت قدرتمند منطقه اي بودند كه با »اورارتوها« و آشوري ها در يك منطقه مي زيستند و اين دولت منطقه اي گاه با اورارتوها عليه آشوريان هم پيمان مي شدند و گاه با اتحاد آشوريان عليه اورارتوها مي جنگيدند. اما آنچه اكنون درباره مانايي ها به دست آمده، اين است كه اين قوم جنگجو بوده و مهم ترين خداي مورد پرستش آن ها »خالدي« خداي جنگ بوده است.
معماري به كار رفته در اين بخش تاريخي نيز در نوع خود جالب است و پيشرفت و نبوغ معماري آن دوره را به نمايش مي گذارد. مصالح به كار رفته در اين شهر عمدتا از مواد موجود در طبيعت اطراف بوده و قلوه سنگ ها و آجرها در تزيين ساختمان ها و ديواره هاي اين شهر به زيبايي تعبيه شده است. آب روهايي در سطح برخي ساختمان ها نيز به چشم مي خورد كه به اعتقاد باستان شناسان از اين آب روها جهت دفع آب هاي زايد استفاده مي شده است.علاوه بر معبد يك اتاق كه در وسط آن ميز سنگياي وجود دارد نيز كشف شده كه به نظر مي رسد از اين اتاق به عنوان قربانگاه استفاده مي شد و قرباني ها را روي اين ميز قرار مي دادند. در مجاورت اين اتاق يك چاه به عمق 7/5 متر وجود دارد كه استخوان هاي حيوانات قرباني را درون آن مي ريختند.باستان شناسان مي كوشند تا كتيبه اي ديگر از امپراتوري ماناها در اين تپه كشف كنند. وسعت اين سايت باستاني باعث شده است كه كاوشگران هفت فصل كاوش ديگر را تا كشف كامل اين شهر پيش بيني كنند و پس از آن اين منطقه را به بزرگ ترين مركز »مانا« شناسي در دنيا معرفي كنند.به گفته باستان شناسان وسعت اين مجموعه چهار هكتار است و در 9 فصل كاوش تاكنون بيش از نيم هكتار از تپه مورد پژوهش قرار گرفته است.
تپه قلايچي در سال 64 توسط بهمن كارگر از باستان شناسان ميراث فرهنگي آذربايجان غربي كشف شد و توسط اسماعيل يغمايي براي اولين بار مورد كاوش قرار گرفت و از آن زمان تاكنون در اين سايت باستاني 9 فصل كاوش انجام شده است.
اكنون با نصب نماد ايزرتو بوكان نيز براي خود صاحب شناسنامه و نماد تاريخي مخصوص به خود شد تا هر رهگذري كه از اين شهر مي گذرد، بداند كه اين منطقه صاحب تاريخ و تمدن است و اميد واريم بعد از رونمايي از اين اثر با ارزش ، شوراي شهر هم در اقدامي ماندگار نام اين ميدان را به » ايزيرتو« مزين نمايد.
در اينجا لازم ميدانيم كه به تمامي دست اندركاران طراحي ، تهيه و ساخت اين نماد، اعم از هيمن قهرماني ، شهردار مهندس مينايي، اعضاي شوراي شهر،اعضاي انجمن ايزرتو و هر كس در هر مقام و جايگاهي كه در اين زمينه فعاليت داشته خسته نباشيد عرض نمائيم .
فردای بوکان وبلاگی است در زمینه مسائل اجتماعی-فرهنگی-هنری و سیاسی منطقه و پوشش اخبار و رویدادهای بوکان . این رسانه مجازی تلاش می نماید با رعایت اخلاق حرفه ای مسائل را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد.